Blog

De afbraak van de rookvrije generatie door de tabaksindustrie

Verschillende grote winkelketens verdwijnen uit ons straatbeeld. Op 31 december 2015 is V&D failliet verklaard, op 13 november 2024 was het de beurt aan Blokker.

Er is ook een keten die het juist erg goed doet. Een keten waar kinderen gelukkig nog hun schoolagenda’s, tijdschriften, voetbalplaatjes en pokemonkaarten kunnen halen. Een keten die met haar kleurrijke gestalte schreeuwt: ‘kinderen kom binnen’. Het vult mijn generatie met een nostalgisch gevoel. Dit was het soort winkel waar ik mijn geld verkwistte aan Panini-plaatjes, ik moest kiezen tussen de O’Neill- of de VI-schoolagenda en stiekem met een schuin oog de ‘grote mensen tijdschriften’ bekeek. Gelukkig is deze winkel niet verdwenen uit het straatbeeld. Het wordt nu verwezenlijkt door Primera.

Waar speelgoedwinkels verdwijnen, lukt het Primera wel om als aantrekkelijke keten voor kinderen te bestaan. Hoe heeft de organisatie die formule weten te behouden?

Het antwoord ligt verstopt achter de toonbanken in neutrale kasten. Kasten die enkel geopend mogen worden nadat een identiteitsbewijs is getoond. Kasten die daarmee iets magisch krijgen. Je wordt pas onderdeel van die mystieke wereld als je groot en volwassen bent. In die kasten liggen sigaretten en vapes, dodelijke producten die legaal verkocht mogen worden. Dodelijke producten, die wij nu juist niet aantrekkelijk wilden laten zijn voor onze kinderen. Dodelijke producten, die door dit concept een welhaast mythisch karakter krijgen. Een keten waar geteerd (hetgeen natuurlijk tabakseigen is) wordt op het nostalgisch plaatje voor mijn generatie.

Wie zit er eigenlijk achter Primera? Het betreft een coöperatie ondersteund door twee, zoals Primera het zelf verwoordt, “vooraanstaande bedrijven in de tabaksbranche”[1], te weten British American Tobacco The Netherlands B.V. en Royal Agio Cigars. In 2004 berichtte ‘TabakNee’ over de uitbreiding van Primera na het verbod om tabak te verkopen voor supermarkten[2]. Op Primera.nl vertelt Primera graag zelf over haar concept: “Deze samenwerking heeft inmiddels onder andere geresulteerd in de grootste organisatie in de tabaks- en gemaksbranche met meer dan 530 winkels.” En: “Onze winkels kunnen gebruik maken van een uiterst professioneel dienstpakket vanuit het hoofdkantoor bestaande uit marketing, assortimentsbeheer, winkelautomatisering, winkelinrichting, financiering en (bedrijfseconomisch en juridisch) bedrijfsadvies.[3]

Ook Philip Morris roert zich. Pointer[4] schrijft dat de tabaksindustrie samen met supermarktondernemers tabakszaken opent pal naast de supermarkt. Een documentaire inclusief reactie van Philip Morris is te zien op https://youtube.com/watch?v=Y70RQXyPz30&si=ygIxSWl1UkhOMxUY.

De tabakslobby is zeer sterk en grijpt elke mogelijkheid aan om beschermende nieuwe wetgeving ter discussie te stellen. De tabaksproducenten doen er alles aan om ook onze kinderen (de nieuwe generatie klanten) weer verslaafd te krijgen. De gezondheidsschade is collateral damage voor iets wat (zoals Philip Morris zelf aangeeft in de documentaire) ‘nu eenmaal hun business model is’.

Als advocaat, maar vooral ook als vader, wil ik een tegengeluid laten horen. Kinderen moeten beschermd worden tegen deze ziekmakende industrie. Wij onderzoeken de mogelijkheden om juridisch actie te ondernemen ten behoeve van kinderen. Bent u ouder of opvoeder van een kind dat ziek is geworden door vapen, dan hoor ik graag uw verhaal.

[1] https://www.primera.nl/media/pdf/PRI_20033_Wervingsbrochure_210x148_BLZ_LR_v1.pdf
[2] https://www.tabaknee.nl/tabakslobby/de-mensen-achter-de-lobby/item/2942-in-juli-is-primera-de-grootste-tabaksverkoper-van-nederland
[3] https://www.primera.nl/over-primera
[4] https://pointer.kro-ncrv.nl/hoe-de-tabaksindustrie-de-effecten-van-het-supermarktverbod-om-zeep-helpt