Fatbikes, met die typische brede banden, zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Voor de een is het een statusverhogend vervoermiddel, of gewoon een relaxte stevige fiets. Voor de ander is het een schrikbeeld op de weg: een dreigende en snelle fiets waarbij een ongeluk in een klein hoekje lijkt te zitten. Ongevallen met vooral jongeren op fatbikes zijn vaak in het nieuws. Klopt dat gevoel van gevaar met de praktijk? Is een fatbike nou eigenlijk een fiets of een motorvoertuig? En hoe zit het juridisch als het misgaat?
In deze blog schrijf ik meer over de positie van het slachtoffer. Dat kan zowel de bestuurder van de fatbike zijn, een andere aangereden verkeersdeelnemer, of nabestaanden van een omgekomen slachtoffer.
Uit onderzoek blijkt…
Eerst een paar feiten over dit breedgebande voertuig. In opdracht van het Ministerie I&W is in 2025 onderzoek gedaan door Mobycon. Daaruit blijkt dat:
- Fatbikes populair zijn onder jongeren, omdat een helm en rijbewijs niet verplicht zijn.
- Fatbikes goedkoop en vaak een statussymbool zijn. Het worden er steeds meer in het verkeer.
- Informatie afkomstig van de spoedeisende hulp afdelingen (SEH) van ziekenhuizen aantoont dat de aantallen gewonden bij fatbike-ongevallen sinds 2023 sterk stijgen.
- Jongeren op fatbikes vaker risicogedrag vertonen dan volwassenen en daarmee de kans op ongevallen toeneemt.
- Meer dan de helft van de fatbikegebruikers harder rijdt dan de toegestane 25 km/u.
- Dat 15% op een opgevoerde fiets blijkt te rijden.
- Bij slachtoffers die een ongeval krijgen met een fatbike vaak hersenletsel voorkomt.
Ongeluk met een fatbike, wie is aansprakelijk?
Rijden op een fatbike mag op iedere leeftijd en zonder helm, omdat het volgens de wet gelijk staat aan een elektrische fiets. Een fatbike heeft standaard niet meer vermogen dan 250 watt en een trapondersteuning tot 25 km/uur. Het is dus geen motorvoertuig, zoals een speed pedelec wel is. Als bestuurder van een fatbike is het afsluiten van een verzekering niet verplicht (maar wel gewenst!). Dit betekent niet dat de bestuurder van een fatbike niet aansprakelijk kan zijn of geen schadevergoeding zou moeten betalen bij een verkeersongeval.
Stel, Dax fietst op een fatbike door rood en rijdt een voetganger aan die geen verkeersfout maakt. Dan is Dax aansprakelijk voor de schade die deze voetganger lijdt. De verzekeraar kan schade vergoeden, maar Dax zal dit zonder verzekering zelf moeten betalen (of bij jonge leeftijd staan zijn ouders hiervoor garant). Als de voetganger of fietser (ook) zelf een verkeersfout heeft gemaakt, kan Dax nog steeds aansprakelijk zijn en zal hij mogelijk een deel van de schade moeten vergoeden.
Stel dat Dax degene is die hersenletsel oploopt doordat hij op zijn fatbike wordt aangereden door een motorvoertuig zoals een auto. De auto is wél verplicht WAM-verzekerd en ook aansprakelijk. Als er geen sprake is van overmacht, zal de gemotoriseerde in ieder geval 50% van de schade moeten vergoeden aan Dax. Als Dax jonger dan 14 is, is dat zelfs 100%.
De schade moet dus ook (deels) vergoed worden als Dax zelf een verkeersfout heeft gemaakt, omdat Dax op zijn fatbike (een elektrische fiets) als kwetsbaar wordt gezien ten opzichte van een motorvoertuig.
En wat nou als een fatbike opgevoerd is?
Een opgevoerde fatbike brengt een aanzienlijk risico mee: de kans op ongevallen en letsel is groter. Er is alleen geen beroep op een verzekering mogelijk zijn (als die er al is), omdat er doorgaans geen dekking onder een aansprakelijkheidsverzekering (AVP) bestaat. Het slachtoffer zal dan de bestuurder van de fatbike zelf moeten aanspreken. Soms is voor het slachtoffer ook een beroep op een speciaal fonds mogelijk voor compensatie van schade.
Dax die een voetganger of ander fietser heeft aangereden zal dus zelf schade moeten vergoeden (of zijn ouders). Dat kan behoorlijk oplopen bij ernstig letsel, nu de gevolgen bij bijvoorbeeld hersenletsel levenslang kunnen zijn en daarmee de financiële gevolgen ook vaak groot zijn.
Als Dax zelf een ongeluk krijgt door een ongeluk met een gemotoriseerde, kan hij nog steeds zijn schade vergoed krijgen. Er zal wel een deel als ‘eigen schuld’ voor zijn eigen rekening blijven, nu een opgevoerde fatbike een overtreding is van de verkeersregels. Dat ligt anders als Dax jonger dan 14 jaar is, omdat volledige schadevergoeding dan het uitgangspunt is.
Aldus…
Uiteindelijk is en blijft elk verkeersongeval maatwerk. Beer advocaten heeft jarenlange ervaring met aansprakelijkheid bij verkeersongevallen. Ook met nieuwe voertuigen zoals de fatbike of de biro. Bent u slachtoffer geworden door of met een ongeval met een (bijzonder) voertuig, voelt u zich dan vrij om contact met ons kantoor te zoeken.