Q-koorts: het is nog niet voorbij

Aan het begin van mijn loopbaan stond onder mijn publicaties “is werkzaam als advocaat bij Beer advocaten”. Ritueel was dat de redactie “werkzaam als” verwijderde, en ik dat terugplaatste. Ik was geen advocaat, dat was mijn werk. Wat jaren later mocht ik een arts bijstaan die door hersenletsel niet meer voltijds kon werken. Hij vertelde mij dat arts zijn, net als advocaat, ‘egoberoepen’ worden genoemd. Je doet je werk met hart en ziel, en verliest een deel van jezelf als je daarmee moet stoppen. Ik realiseerde toen: dat geldt ook voor mij. Ik ben advocaat. Toen mij weer wat jaren later steeds vaker werd gevraagd waarom ik geen mediator werd, dacht ik aan mijn egoberoep. Kan je advocaat zijn én werkzaam als mediator?  Mijn kantoorgenoot Josée van de Laar, de eerste mediator in ons vakgebied, zei dat deze combinatie in de praktijk nadelen heeft. De partij die jou in jouw rol als mediator moet vertrouwen op jouw neutraliteit, treft jou de volgende dag in jouw rol als partijdige advocaat. Josée van de Laar was ook degene die de advocaten van ons kantoor samen met de schadebehandelaars van Fortis de cursus Harvard-onderhandelen liet volgen. Doel van Harvard-onderhandelen is om een win-win-oplossing te laten ontstaan, in plaats van vechten over standpunten. Je bent daarbij hard op de inhoud, en zacht op de persoon. Voor mij de kern van de moderne advocaat. Harvard-onderhandelen als advocaat ligt mijns inziens niet ver af van het werk van mediator. In beide functies slaag je het mooist, als je de standpunten van beide partijen scherp kan stellen om ze vervolgens in goed overleg tot elkaar te brengen. Dat maakt dat ik nu kan schrijven: ik ben advocaat en werkzaam als MfN-mediator.

Voor Linde Mayer schuilt het mooie van het aansprakelijkheidsrecht in de menselijke kant ervan. In haar werk vindt ze zingeving: zij staat slachtoffers bij die letsel hebben opgelopen en zet zich in voor grote groepen gedupeerden, soms jarenlang. In dit interview vertelt ze over haar overstap uit de commerciële advocatuur, de dagelijkse praktijk van letsel- en massaschade en de toekomst van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve acties (WAMCA). De overstap naar Beer advocaten Linde Mayer kwam na een master privaatrecht terecht in de commerciële advocatuur, daar voltooide zij haar beroepsopleiding tot advocaat. Maar al snel begon er iets te knagen: ‘Ik merkte dat ik van dat type zaken niet warm of koud werd, het ging allemaal over geld en dan was het om een miljoentje meer of minder’. Ze ging bij zichzelf te rade waar zij gepassioneerd over is en werd op dit kruispunt teruggebracht naar een cruciale avond in haar studententijd. Een inmiddels oud Beer-collega werd uitgenodigd op een sprekersavond en maakte een onuitwisbare indruk op Mayer. ‘Hij vertelde over de nabestaanden van slachtoffers die hij bijstond in vliegrampen, zoals bij de crash van Turkish Airlines. Ik dacht gewoon wow, dit is zulk bijzonder werk, waarbij je echt wat kan betekenen voor slachtoffers en nabestaanden.’ Na meerdere verkennende gesprekken maakte Mayer kort na de afronding van haar advocaat-stage de overstap naar Beer advocaten. Wat haar aanspreekt in het letselschaderecht, is dat het altijd over mensen gaat: ‘Aansprakelijkheidsrecht is heel menselijk recht.’ Ook vertelt Mayer over de werkwijze die voor haar compleet anders ligt dan wat ze gewend was in de commerciële advocatuur. ‘Bij Beer advocaten kreeg ik al snel een eigen winkeltje met eigen zaken waar ik volledig verantwoordelijk voor ben. Dit vond ik bijzonder om te merken, omdat ik gewend was een concept te schrijven of het uitzoekwerk te doen.’ Zij benadrukt dat in de klassieke letselschadezaken je één individu bijstaat ‘en dat doe je als advocaat zelf’. Twee kanten van de medaille Met enthousiasme vertelt Mayer over de langere één op één trajecten die zij aangaat met cliënten: ‘Letselschadezaken duren vaak lang en daarom ben je ook een vertrouwenspersoon voor diegene.’ Onlangs verscheen de geboortekaart van het zoontje van een cliënt op haar deurmat. ‘Dat is waar ik het voor doe, na een lang traject dat zich nu in de fase van schadeafwikkeling bevindt, dat mijn cliënt zijn leven weer heeft kunnen oppakken en vader is geworden’, aldus Linde Mayer. Dit neemt niet weg dat een vertrouwenspersoon zijn voor cliënten ook een andere kant van de medaille kent. Mayer benadrukt dat ‘je te maken hebt met mensen die het echt heel moeilijk hebben’. Voor haar kenmerkt het werk zich dan ook door het bieden van rechtsbijstand aan slachtoffers, maar het begrenzen van andere hulp. ‘Dat is best pittig soms, want je hebt te maken met veel ellende.’ Het werkt leent zich voor empathische advocaten die duidelijk grenzen stellen, it is not for the faint-hearted. Individuele zaken en collectieve acties Ongeveer de helft van Mayers werk bestaat

Schimmel in woningen is een groot probleem. Uit recente cijfers van het CBS blijkt dat in 2024 één op de vijf huishoudens last had van vocht of schimmel in huis. Eerder schreef onze collega Mildred Brun over Awaab Ishak, die jarenlang blootgesteld werd aan schimmels. Zijn situatie maakt pijnlijk duidelijk dat schimmels ernstige gezondheidsrisico’s met zich brengen, met name voor kinderen. Het roept de vraag op welke verantwoordelijkheid verhuurders dragen voor de leefomgeving van hun huurders.  In deze blog staan wij stil bij de manier waarop schimmel in je woning terecht komt en de mogelijke gezondheidsschade. Vervolgens beschrijven we welke juridische stappen mogelijk zijn om het probleem op te lossen.  Hoe ontstaat schimmel in huis?  Schimmels groeien op vochtige plaatsen omdat water noodzakelijk is voor de stofwisseling, werking van enzymen en stevigheid. Schimmelgroei is dus gekoppeld aan vochtbeschikbaarheid, uitgedrukt als relatieve luchtvochtigheid (RV) en lokale vochtconditie van het oppervlak. In het algemeen geldt dat een luchtvochtigheid van meer dan 70% voorwaardelijk is voor schimmelgroei.   Schimmels kunnen in huis groeien op materialen die zowel vocht vasthouden als organisch materiaal bevatten. Denk aan plaatsen waar te veel vocht aanwezig is gedurende langere tijd, bijvoorbeeld door condensatie, lekkage of onvoldoende ventilatie. Poreuze, organische bouwmaterialen zoals hout, gips, papier, karton en textiel vormen het grootste risico, maar door vervuiling met stof, vet en huidcellen is ook groei op materialen als beton, steen, pleisterwerk, verf, kunststof en kitmateriaal mogelijk.   Schimmels groeien niet zozeer op het materiaal, maar dankzij het materiaal in combinatie met vocht en vervuiling. Elk oppervlak dat langdurig vochtig is en een voedingsbron biedt, kan in huis schimmelgroei vertonen.   Hoe word je blootgesteld aan schimmel?   Producten van schimmels, zoals sporen, stukjes van schimmeldraden en vluchtige stoffen die worden uitgestoten, komen in de lucht terecht. Dit komt door luchtstromen, temperatuurverschillen of beweging, bijvoorbeeld tijdens het schoonmaken. Via deze zwevende deeltjes in de lucht komen mensen ermee in aanraking.   Waarom zijn schimmels zo gevaarlijk?   Omdat mensen zwevende deeltjes inademen, vormen schimmels vooral een gevaar voor de luchtwegen en longen. Afhankelijk van de grootte kan de schimmel doordringen tot in de kleine luchtwegen en longblaasjes. Het gevolg daarvan is directe irritatie van het slijmvlies met zwelling, verhoogde slijmproductie en benauwdheid doordat de luchtwegen nauwer worden (bronchoconstrictie). Bepaalde giftige stoffen van schimmels kunnen het slijmvlies zelfs rechtstreeks beschadigen.    De meeste gezondheidsklachten ontstaan doordat het immuunsysteem op deze stoffen reageert. Veel voorkomende gevolgen zijn het ontstaan of verergeren van allergisch astma, chronische klachten aan de luchtwegen (bronchitis of COPD) en een allergische neusontsteking (“schimmelneus”). In zeldzame gevallen raken de longblaasjes chronisch ontstoken (hypersensitivity pneumonitis), wat kan leiden tot blijvende longschade doordat littekenweefsel in de longen ontstaat.   Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat blootstelling aan vochtproblemen en schimmel in woningen samenhangt met een grotere kans op klachten aan de luchtwegen. Dit geldt vooral voor kinderen, maar ook voor volwassenen. In sommige studies werd gevonden dat mensen die in vochtige of schimmelrijke gebouwen wonen tot wel 75% meer kans hebben op klachten aan de luchtwegen en astma-gerelateerde problemen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft in 2009 geadviseerd over de gevaren van schimmels. Volgens de WHO vormt schimmelgroei in huizen een aantoonbare risicofactor voor luchtwegaandoeningen, reden waarom preventieve maatregelen worden geadviseerd om vochtproblemen en schimmelvorming te voorkomen.  Uit bepaalde